ബഡ്ജറ്റ്
ബഡ്ജറ്റ് എന്നത് അടുത്ത സാമ്പത്തിക വർഷത്തേക്കുള്ള പഞ്ചായത്തിൻ്റെ പ്രതീക്ഷിത വരുമാനം, ചെലവ്, പദ്ധതികൾ എന്നിവയുടെ സമഗ്രമായ ഒരു രേഖയാണ്. കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ അനുസരിച്ചാണ് ഇത് തയ്യാറാക്കി പാസാക്കുന്നത്.
പ്രധാന സവിശേഷതകൾ
കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ബഡ്ജറ്റിന് ചില പ്രത്യേകതകളുണ്ട്:
പങ്കാളിത്ത ബഡ്ജറ്റ് (Participatory Budgeting): ജനകീയാസൂത്രണ പ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമായി, ഗ്രാമസഭകൾ, വാർഡ് സഭകൾ, വികസന സെമിനാറുകൾ എന്നിവ വഴി ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെയാണ് ആവശ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തി പദ്ധതികൾക്ക് രൂപം നൽകുന്നത്.
ആവശ്യാധിഷ്ഠിതം (Need-based): ജനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങളും വികസന മുൻഗണനകളും പരിഗണിച്ചാണ് ബഡ്ജറ്റ് തയ്യാറാക്കുന്നത്.
ലിംഗ നീതിയിലധിഷ്ഠിതം (Gender Budgeting): സ്ത്രീകളുടെയും പുരുഷന്മാരുടെയും വ്യത്യസ്തമായ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി ജെൻഡർ ബഡ്ജറ്റ് സ്റ്റേറ്റ്മെൻ്റ് ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്.
മാർച്ച് 31-നകം പാസാക്കണം: അടുത്ത സാമ്പത്തിക വർഷത്തേക്കുള്ള ബഡ്ജറ്റ് ഓരോ വർഷവും മാർച്ച് 31-നോ അതിനു മുമ്പോ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പാസാക്കിയിരിക്കണം.
നീക്കിയിരിപ്പ് (Working Balance): നിലവിലുള്ള വർഷത്തെ മൊത്തം കണക്കിലെടുത്ത വരുമാനത്തിൻ്റെ (ചില പ്രത്യേക ഫണ്ടുകൾ ഒഴികെ) 5% എങ്കിലും നീക്കിയിരിപ്പായി ബഡ്ജറ്റിൽ കാണിച്ചിരിക്കണം.
ബഡ്ജറ്റ് രേഖകൾ
ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ബഡ്ജറ്റ് ഡോക്യുമെൻ്റിൽ പ്രധാനമായി ഉൾപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങൾ:
ബഡ്ജറ്റ് പ്രസംഗം (Budget Speech): പ്രസിഡൻ്റ് അടുത്ത വർഷം പഞ്ചായത്ത് ഏറ്റെടുക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന വികസന, ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ആമുഖ പ്രഖ്യാപനം നടത്തുന്നു.
ബഡ്ജറ്റ് സ്റ്റേറ്റ്മെൻ്റ് (Budget Statement): അടുത്ത വർഷത്തേക്കുള്ള പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന വരുമാനത്തിൻ്റെയും ചെലവിൻ്റെയും (റവന്യൂ, മൂലധന സ്വഭാവമുള്ളവ) വിശദമായ കണക്കുകൾ.
ബഡ്ജറ്റ് നോട്ട് (Budget Note): ബഡ്ജറ്റിലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, നയങ്ങൾ, മുൻഗണനകൾ, പ്രധാന ഫണ്ടുകളുടെ ഉറവിടം-വകയിരുത്തൽ വിവരങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. പിന്നാക്കക്കാർക്കും പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾക്കുമുള്ള പ്രത്യേക വകയിരുത്തൽ വിവരങ്ങളും ഇതിലുണ്ടാകും.
വാർഷിക വികസന പ്ലാൻ (Annual Development Plan): ജില്ലാ പ്ലാനിംഗ് കമ്മിറ്റി അംഗീകരിച്ച വികസന-പരിപാലന പദ്ധതികൾ.
ബഡ്ജറ്റ് തയ്യാറാക്കൽ പ്രക്രിയ (സംക്ഷിപ്തം)
നിർദ്ദേശങ്ങൾ ക്ഷണിക്കൽ (നവംബർ 1-നകം): ധനകാര്യ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ മറ്റ് സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻമാർ, സെക്രട്ടറി, നിർവ്വഹണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവരിൽ നിന്ന് ബഡ്ജറ്റ് നിർദ്ദേശങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു.
നോൺ-പ്ലാൻ എസ്റ്റിമേറ്റുകൾ: വിവിധ സ്ഥാപന മേധാവികളും സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റികളും നോൺ-പ്ലാൻ ഇനങ്ങളിലെ ചെലവ് കണക്കുകൾ സമർപ്പിക്കുന്നു (ഡിസംബർ-ജനുവരി മാസങ്ങളിൽ).
കരട് ബഡ്ജറ്റ് തയ്യാറാക്കൽ (ഫെബ്രുവരി 28-നകം): സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റികളുടെ നിർദ്ദേശങ്ങളും ജില്ലാ പ്ലാനിംഗ് കമ്മിറ്റി അംഗീകരിച്ച വാർഷിക പദ്ധതി രേഖയും ഉൾപ്പെടുത്തി ധനകാര്യ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി കരട് ബഡ്ജറ്റ് തയ്യാറാക്കുന്നു.
പഞ്ചായത്ത് യോഗത്തിലെ ചർച്ച: കരട് ബഡ്ജറ്റ് ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനായി പ്രത്യേക ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് യോഗം ചേരുന്നു (മാർച്ച് ആദ്യ ആഴ്ച).
ബഡ്ജറ്റ് അംഗീകാരം: ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ബഡ്ജറ്റ് മാർച്ച് 31-നകം അംഗീകരിച്ച് പാസാക്കുന്നു.
ഗ്രാമസഭകളിൽ റിപ്പോർട്ട്: അംഗീകരിച്ച ബഡ്ജറ്റിലെ പ്ലാൻ വിഹിതം, ഫണ്ട് വിഭജനം, ചെലവിൻ്റെ വിശദാംശങ്ങൾ എന്നിവ ഗ്രാമസഭകളിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യണം.